Toplantılarda aklınız dağılıyor. Başladığınız işleri tamamlamakta zorlanıyorsunuz. Önemli randevuları unutuyorsunuz. Masanız her zaman kaotik, zamanı yönetmek imkânsız geliyor. “Tembel” ya da “sorumsuz” diye nitelendirilen bu örüntüler — çoğu zaman tanı almamış yetişkin DEHB’inin yansıması olabilir.
DEHB Yetişkinlikte de Var mı?
Evet. DEHB yalnızca çocukluk çağının bir sorunu değildir. Çocuklarda tanı alan kişilerin önemli bir bölümünde belirtiler yetişkinlikte de sürer. Üstelik bazı bireyler, çeşitli telafi stratejileri geliştirerek ya da ortam koşulları nedeniyle yıllarca tanı almadan yaşayabilir ve ilk kez yetişkinlikte değerlendirmeye başvurabilir.
Yetişkinlerde Belirtiler Nasıl Farklılaşır?
Çocuklukta görülen koşma, zıplama gibi motor hiperaktivite yetişkinlikte azalır ya da dönüşüm geçirir. Yetişkinlerde tablo daha çok şu biçimlerde kendini gösterir:
- Görevleri önceliklendirme ve organize etme güçlüğü
- Zaman yönetimi sorunları — son dakika yetişmeleri, kronik gecikme
- Uzun ve sıkıcı görevlerde dikkatini sürdürememe
- Sık eşya kaybetme, unutkanlık
- Düşünceler arasında hızla atlamak, zihinsel “gürültü”
- Anlık tatmine yönelim, uzun vadeli planlamada güçlük
- Duygusal düzensizlik — ani sinirlilik, hayal kırıklığına düşük tolerans
DEHB mi, Başka Bir Şey mi?
Dikkat güçlüğü ve konsantrasyon sorunları; anksiyete, depresyon, uyku bozuklukları ve tiroid sorunları gibi pek çok farklı tabloda da görülebilir. Bu nedenle doğru değerlendirme şarttır. Kapsamlı bir psikiyatrik görüşme, gerektiğinde nöropsikolojik testler (MOXO gibi) ve detaylı öykü alımı tanıyı netleştirir.
Tedavide Ne Yapılır?
Yetişkin DEHB’inde ilaç tedavisi — uyarıcılar ya da uyarıcı olmayan seçenekler — belirtileri önemli ölçüde azaltabilir. İlaçla birlikte koçluk ve bilişsel davranışçı terapi, organizasyon becerilerini ve zaman yönetimini geliştirmede somut katkı sağlar.
Bağdat Caddesi ve Kadıköy çevresinde yetişkin DEHB değerlendirmesi için psikiyatri kliniğine başvurmak, yıllardır “neden böyleyim” diye soran soruya yanıt bulmanın başlangıcı olabilir.