Yemekten sonra banyoya koşuyor, tabağını bitirmeden kalkıyor ya da yemek saatlerinde sürekli bahaneler buluyor. Ergenlik döneminde yemek etrafındaki bu davranışlar, zaman zaman normal görünen bir “diyet” olarak başlayıp çok daha ciddi bir tabloya dönüşebilir.
Yeme Bozukluğu Nedir?
Yeme bozuklukları; yeme davranışı, beden algısı ve kilo konusundaki yoğun kaygıların günlük işlevselliği bozduğu, ciddi tıbbi ve psikolojik sonuçlara yol açabilen ruhsal tablolardır. Psikiyatrik tanılar arasında en yüksek mortalite oranına sahip tablolardan biri olduğu unutulmamalıdır.
Anoreksiya Nervoza
Kişi, gerçekte düşük kiloda olmasına karşın kendini “fazla kilolu” algılar. Yeme miktarını ciddi biçimde kısıtlar, kilo almaktan yoğun korku duyar. Fiziksel belirtiler arasında aşırı kilo kaybı, adet düzensizliği, saç dökülmesi, donuk hissetme ve yorgunluk sayılabilir.
Bulimia Nervoza
Yoğun yeme atakları (binge) ve ardından gelen telafi davranışları (kusma, laksatif kullanımı, aşırı egzersiz) ile karakterizedir. Bulimia olan kişiler çoğu zaman normal kiloda görünür — bu nedenle fark edilmesi anoreksiyaya göre daha güçtür.
Risk Faktörleri Nelerdir?
Mükemmeliyetçilik, düşük özsaygı, aile içi baskı, akran zorbalığı ve sosyal medyanın beden imgesi üzerindeki etkisi önemli risk faktörleri arasındadır. Kız ergenlerde daha sık görülse de erkek ergenlerde de giderek artan sıklıkta karşılaşılmaktadır.
Ne Yapılmalı?
Yeme bozuklukları, erken müdahaleyle çok daha iyi yanıt veren tablolardır. Şüpheleniliyorsa psikiyatri değerlendirmesi vakit kaybetmeden yapılmalıdır. Tedavi; beslenme rehabilitasyonu, psikoterapi ve gerektiğinde ilaç tedavisini kapsayan bütünleşik bir yaklaşım gerektirir. Kadıköy ve Bağdat Caddesi çevresinde ergen ruh sağlığı konusunda psikiyatri desteği almak bu süreçte belirleyici olabilir.