Gece yarısına kadar oynuyor, oyun kesildiğinde öfke krizi geçiriyor, yemekten bile çıkmak istemiyor. Dijital oyunlar günümüzde pek çok ergenin en yoğun ilgi alanı haline geldi. Peki bu ne zaman eğlenceden bağımlılığa dönüşür?
Dünya Sağlık Örgütü Ne Diyor?
DSÖ, 2019 yılında “Gaming Disorder” (Oyun Bozukluğu) tanısını resmi olarak kabul etti. Bu tanıya göre oyun oynama davranışı üzerinde kontrol kaybı, oyunun diğer ilgi ve günlük aktivitelerin önüne geçmesi ve olumsuz sonuçlara rağmen oyun oynamaya devam etme — en az 12 ay boyunca sürmeli — bozukluğun temel kriterleridir.
Neden Bu Kadar Çekici?
Modern oyunlar, psikolojik motivasyon sistemlerini hedef alacak biçimde tasarlanmıştır. Anlık ödüller, ilerleme hissi, sosyal aidiyet ve rekabet — bunların hepsi beyni güçlü biçimde uyarır. Özellikle gerçek hayatta başarı ve aidiyet hissi zayıf olan gençler için oyun dünyası çok daha çekici bir alternatif sunar.
Sorun Olduğunun İşaretleri
- Oyun oynama süresi giderek artıyor ve kontrol edilemiyor
- Oyun kesildiğinde yoğun öfke, sinirlilik ya da depresif ruh hali
- Ders, uyku ve aile ilişkileri ciddi biçimde sekteye uğruyor
- Oyun dışı aktivitelere ilgi tamamen kayboluyor
- Gerçek hayattaki arkadaşlıklardan kopuş
Aileler Ne Yapabilir?
Aniden tamamen yasaklamak çoğu zaman işe yaramaz ve çatışmayı büyütür. Daha etkili yaklaşımlar: birlikte sınırlar belirlemek, oyun dışı anlamlı aktivitelere kapı açmak ve oyun dünyasıyla ilgilenmek — gencin dünyasına girmek. Eğer tablo kontrolden çıkmışsa Bağdat Caddesi ve Kadıköy çevresinde psikiyatri değerlendirmesi anlamlı bir adımdır.