Okul kapısında gözyaşı döküyor, gece yanınıza geliyor, sizi gözden kaybetmemek için her adımınızı takip ediyor. Küçük çocuklarda belirli bir ayrılık kaygısı oldukça normaldir — ama ne zaman bu tablo, “gelişimsel” sınırı aşıp gerçek bir bozukluğa dönüşür?
Normal Ayrılık Kaygısı Nedir?
6-8 aylıktan itibaren bebekler yabancı yüzlere kaygıyla tepki verebilir ve bakım verenden ayrılınca ağlayabilir. Bu, bağlanmanın sağlıklı bir göstergesidir. Okul öncesi dönemde (2-4 yaş) ayrılık kaygısı yeniden güçlenebilir. Bu tepkiler, çocuğun kısa sürede sakinleşebildiği durumlarda gelişimsel kabul edilir.
Ayrılık Kaygısı Bozukluğu Ne Zaman Başlar?
Kaygının yoğunluğu yaşa göre beklenenin çok ötesine geçtiğinde, en az dört hafta sürdüğünde ve günlük işlevselliği (okul, uyku, sosyal hayat) ciddi biçimde bozduğunda ayrılık kaygısı bozukluğundan söz edilir.
Belirtiler arasında şunlar sayılabilir: ebeveyn ya da bakım verenden ayrılma fikrine yönelik aşırı ıstırap, ebeveyne bir şey olacağına dair süregelen kaygı, yalnız uyuyamama, okula gitmeyi reddetme, sık sık bedensel yakınmalar (mide ağrısı, baş ağrısı) ayrılık öncesinde.
Ebeveynler Nasıl Yaklaşmalı?
Veda ritüellerini kısa ve tutarlı tutmak önemlidir. “Hemen döneceğim” gibi net mesajlar vermek, belirsizliği azaltır. Kaygıyı doğrulamak — “seni özleyeceğini biliyorum, bu normal” — ama normalleştirirken de gitmekten vazgeçmemek bu dengeyi kurar. Aşırı güvence vermek ya da ayrılığı tamamen kaçınarak çözmek ise kaygıyı uzun vadede pekiştirir.
Ne Zaman Profesyonel Destek Alınmalı?
Okula gidememe, uyku düzeni tamamen bozulma ya da kaygının giderek yoğunlaşması durumunda Caddebostan ve Kadıköy çevresinde bir çocuk psikiyatrisi ya da psikoloji değerlendirmesi önerilir. Bilişsel Davranışçı Terapi, ayrılık kaygısı bozukluğunda etkili bir yaklaşımdır.