Çocuğunuz sürekli göz kırpıyor. Ya da omzunu silkiyor, boğazını temizliyor, burun çekiyor. Bunları durdurmaya çalıştığınızda kısa süreliğine dursa da yeniden başlıyor. Bu tablo, tik bozukluğunun tipik görünümlerinden biridir.
Tik Nedir?
Tik; ani, hızlı, tekrarlayan, ritmik olmayan ve istemsiz motor hareketler ya da seslerdir. Kişi tiklerini kısa süreliğine bastırabilir ama bu çaba genellikle artan bir baskı hissine ve sonrasında daha şiddetli tike yol açar.
Tik Türleri
Motor Tikler
- Basit motor tikler: göz kırpma, yüz buruşturma, omuz silkme, baş sallama
- Kompleks motor tikler: atlama, dokunma, tekrarlayan hareket dizileri
Vokal (Sesli) Tikler
- Basit vokal tikler: boğaz temizleme, burun çekme, hırıltı
- Kompleks vokal tikler: kelimeler, cümleler, nadiren küfür (koprolali)
Tourette Sendromu Nedir?
Tourette sendromu; hem motor hem vokal tiklerin bir yıldan uzun süre devam ettiği, genellikle 5-10 yaşları arasında başlayan bir tablodur. Tiklerle birlikte DEHB ve OKB sıkça eşlik eder.
Tikler Neden Artar?
Stres, yorgunluk, heyecan ve kaygı tiklerin yoğunluğunu artırır. Bu nedenle sınav dönemleri ya da aile içi gergin dönemlerde tikler sıklaşabilir. Çocuğun tikleri üzerine odaklanılması ya da dikkat çekilmesi de artışa neden olabilir.
Tedavide Ne Yapılır?
Hafif tikler tedavi gerektirmeyebilir; çocuk ve aile psikoeğitimle bu duruma uyum sağlayabilir. Daha şiddetli tablolarda ise iki temel seçenek öne çıkar: davranışsal terapi (özellikle CBIT — Kapsamlı Davranışsal Müdahale Terapisi) ve ilaç tedavisi. CBIT, çocuğa tikin yerine geçebilecek bir davranış geliştirmeyi öğretir ve kanıt düzeyi yüksek bir yöntemdir.
Kadıköy ve Caddebostan çevresinde çocuğunuzda tik bozukluğu belirtileri gözlemliyorsanız, bir psikiyatri değerlendirmesi tanıyı netleştirir ve doğru yaklaşımı belirlemenizi sağlar.