Kadıköy Bağdat Caddesi’nde CAS testi: çocuk ve ergenlerde planlama, dikkat, eşzamanlı ve ardıl bilişsel işlemler; uygulama ve raporlama bilgileri.
CAS testi (Bilişsel Değerlendirme Sistemi), çocuk ve ergenlerin bilgiyi nasıl işlediğini anlamaya yardımcı olan bireysel bir değerlendirme aracıdır. Aileler bazen çocuklarının öğrendiği bilgiyi kullanmakta, bir işe başlamakta veya yönergeleri takip etmekte neden zorlandığını merak eder. CAS değerlendirmesi, başvuru nedenine uygun bulunduğunda bu soruların bilişsel yönünü incelemek için kullanılabilir.
Kadıköy Bağdat Caddesi’ndeki Uzm. Dr. İbrahim Karakaya Psikiyatri Muayenehanesi’nde CAS uygulaması, çocuğun yaşı ve değerlendirme ihtiyacı doğrultusunda planlanır. Amaç yalnızca bir puan elde etmek değil; öğrenme sürecinde hangi alanların ayrıca ele alınması gerektiğini anlamaktır. Testin gerekli olup olmadığı, talep eden psikiyatrist ya da uzmanın değerlendirmesiyle birlikte ele alınır.
CAS, İngilizce “Cognitive Assessment System” adının kısaltmasıdır. Türkçede Bilişsel Değerlendirme Sistemi olarak kullanılır. PASS kuramına dayanır ve planlama, dikkat, eşzamanlı işlemleme ile ardıl işlemleme süreçlerini değerlendirir. Uygulayıcıyla çocuğun bire bir çalıştığı, standart yönergelerle yürütülen bir testtir.
Bir çocuğun okulda gösterdiği performansı anlamak için yalnızca bildiklerine bakmak yeterli olmayabilir. Göreve nasıl yaklaştığı, bilgiyi nasıl düzenlediği ve hangi koşullarda zorlandığı da değerlendirme soruları arasındadır. CAS sonuçları bu sorulara katkı sağlayabilir; ancak çocuğun bütün özelliklerini tek başına açıklamaz.
CAS, 5–17 yaş grubundaki çocuk ve ergenlerin bilişsel süreçlerini değerlendirmek için geliştirilmiştir. Kullanılacak formun ve uygulamanın uygunluğu, çocuğun takvim yaşı ve başvuru özellikleri dikkate alınarak belirlenir.
Yaş aralığına girmek, her çocuğun teste ihtiyacı olduğu anlamına gelmez. Okuldan bir yönlendirme gelmişse hangi sorunun araştırılmak istendiği açıklığa kavuşturulmalıdır. Çocuğun gelişim ve eğitim öyküsü, önceki değerlendirmeleri ve mevcut güçlükleri, uygun araç seçilirken önemlidir.
Bir göreve yaklaşım oluşturma, çözüm yolu seçme ve kullanılan yöntemi kontrol etme gibi süreçlerle ilgilidir. Çocuğun bir problem karşısında nasıl strateji geliştirdiği hakkında bilgi sağlar. Bu alandaki bir bulgu, günlük yaşamın tümüne doğrudan genellenmemelidir.
İlgili bilgiye yönelme ve dikkat dağıtıcı bilgiler arasından gerekli olanı seçme süreçlerini ele alır. Dikkat alanındaki test performansı ile evde veya okulda gözlenen davranışlar birlikte değerlendirilmelidir.
Bilgilerin birbiriyle ilişkisini kurma ve parçaları bir bütün içinde ele alma becerileriyle ilgilidir. Görsel veya sözel bilgiler arasındaki bağlantıların nasıl işlendiği konusunda değerlendirmeye katkı sağlar.
Bilgiyi belirli bir sıra içinde işleme süreçlerini değerlendirir. Ardışık olarak sunulan bilgilerin düzenini takip etme bu alanın konuları arasındadır. Bulgular, diğer bilişsel alanlardan bağımsız bir etiket olarak yorumlanmaz.
Değerlendirme talebi farklı sorulardan doğabilir. Aile, öğretmen ya da ilgili uzman çocuğun öğrenme ve çalışma biçimini daha ayrıntılı anlamak isteyebilir. Başvuru sırasında şu tür sorular gündeme gelebilir:
Bu örneklerden birinin bulunması, tek başına CAS yapılmasını gerektirmez. Önce güçlüğün hangi ortamlarda görüldüğü, ne zamandır sürdüğü ve çocuğun yaşamını nasıl etkilediği anlaşılmalıdır. Bazen farklı bir değerlendirme aracı veya ilgili uzmanlık alanına yönlendirme daha uygun olabilir.
CAS tek başına dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanısı koymaz. Dikkat alanındaki bir puanın düşük olması kesin tanı anlamına gelmediği gibi, yüksek olması da klinik bir yakınmayı kendiliğinden dışlamaz. Test bulguları, değerlendirmeyi yürüten uzmanın topladığı diğer bilgilerle birlikte ele alınır.
DEHB değerlendirmesinde çocuğun ev, okul ve sosyal ortamlardaki işlevselliği, gelişim öyküsü ve yakınmaların seyri önemlidir. Uyku sorunları, kaygı ve bazı öğrenme güçlükleri de dikkat sorunlarına benzeyen belirtilerle ortaya çıkabilir. Bu nedenle tanılama süreci yalnızca bir test sonucuna dayanmaz.
“Çocuğum çalışıyor ama sınavda yapamıyor” veya “Anlıyor gibi görünüyor, sonra karıştırıyor” gibi ifadeler aile görüşmelerinde gündeme gelebilir. Bu durumların tek bir nedeni olmak zorunda değildir. Öğrenme ortamı, duygusal durum, öğretim deneyimi ve çocuğun bireysel özellikleri birlikte düşünülmelidir.
CAS, uygun görülen değerlendirme sürecinde bilişsel işlemlere ilişkin bilgi sunabilir. Ancak tek başına disleksi tanısı koymaz, okul başarısının bütün nedenlerini açıklamaz ve eğitim desteğinin sonucunu garanti etmez. Gerektiğinde akademik becerilere ilişkin ek değerlendirmeler ve öğretmen bilgileri de ele alınır.
Testi talep eden psikiyatrist ya da uzmanın yönlendirmesi ve başvuru nedeni netleştirilir. Çocuğun yaşı, daha önce yapılan testler ve değerlendirmeden beklenen bilgi dikkate alınır. Uygulamayı yapacak kişinin CAS uygulama ve yorumlama konusunda gerekli eğitime ve yetkinliğe sahip olması önemlidir.
Uygulama, çocuk ve uygulayıcının birlikte çalıştığı bir ortamda yürütülür. Çocuğa standart yönergeler doğrultusunda farklı görevler sunulur. Aile uygulama odasında bulunmaz. Çocuğun ayrılma konusunda belirgin bir güçlüğü veya özel bir gereksinimi varsa, bunun planlama aşamasında bildirilmesi gerekir.
Süre; kullanılan form, çocuğun çalışma temposu ve uygulama koşullarına göre değişebilir. Randevuya ayrılması gereken toplam zaman başvuru sırasında öğrenilebilir. Çocukla yapılan test çalışması ile sonrasındaki puanlama ve rapor hazırlama aynı aşama değildir; testin bitmesi raporun da aynı anda hazır olduğu anlamına gelmez.
Test sonrası oluşturulan ayrıntılı rapor, testi talep eden psikiyatrist ya da uzmana e-posta yoluyla gönderilir. Aile, isterse geri bildirim için randevu alabilir.
Ailenin hazırlığı, test görevlerini çocuğa önceden öğretmek yerine değerlendirme için gerekli bilgileri düzenlemeye odaklanabilir. Randevu öncesinde şu noktaların paylaşılması yararlı olur:
Çocuğun günlük uyku ve beslenme düzenini dikkate alarak randevu planlamak önemlidir. Hastalık veya belirgin yorgunluk gibi bir durum varsa önceden bilgi verilmelidir. İlaç kullanımıyla ilgili değişiklikler aile tarafından kendiliğinden yapılmamalı; gerektiğinde reçeteleyen hekimden yönlendirme alınmalıdır.
CAS uygulamasını çocuğa kazanması gereken bir sınav gibi anlatmak yerine, yapılacak çalışmayı yaşına uygun ve tarafsız bir dille açıklamak daha uygundur. Örneğin “Bir uzmanla farklı çalışmalar yapacaksın. Bu çalışmalar, öğrenirken nasıl ilerlediğini anlamamıza yardımcı olacak” denebilir.
“Bütün soruları doğru yapmalısın” veya “Yüksek puan almalısın” gibi beklentilerden kaçınılmalıdır. Test öncesinde örnek soru aramak ve çocuğu test materyallerine çalıştırmak değerlendirme amacına uygun değildir. Çocuğun süreçle ilgili soruları varsa uygulayıcıya iletilebilir.
Bulguların anlamı, testi isteyen uzmanın yürüttüğü değerlendirme içinde ele alınır. Önemli olan yalnızca puanların sıralanması değil, başvuru sorusuna hangi bilgilerin katkı sağladığıdır. Bir alandaki güçlük, çocuğun bütün görevlerde aynı ölçüde zorlanacağı anlamına gelmez.
Destek planı hazırlanırken çocuğun okul deneyimi ve günlük yaşam örnekleri dikkate alınmalıdır. Aile, ilgili uzmanla görüşmesinde “Bu bulgu bizim gözlediğimiz güçlükle nasıl ilişkili?”, “Ek değerlendirmeye ihtiyaç var mı?” ve “Önerilerin etkisini nasıl izleyebiliriz?” gibi soruları gündeme getirebilir.
Test sonuçları çocuğu kardeşleri veya sınıf arkadaşlarıyla etiketleyici biçimde karşılaştırmak için kullanılmamalıdır. Okulla paylaşılacak bilgi ve bu paylaşımın amacı aile ve ilgili uzmanla birlikte ele alınabilir. Amaç, çocuğun ihtiyaçlarının anlaşılmasını ve uygun desteğin planlanmasını kolaylaştırmaktır.
CAS ve WISC-4 farklı kuramsal yapılara sahip değerlendirme araçlarıdır. CAS, PASS kuramının bilişsel süreçleri üzerinde durur; WISC-4 ise kendi ölçek yapısı içinde farklı bilişsel becerilere ilişkin bilgi sunar. İkisinden birini herkes için daha iyi veya daha doğru ilan etmek uygun değildir.
Hangi aracın seçileceği, araştırılan soruya ve çocuğun özelliklerine bağlıdır. Her çocuğa iki testin birden uygulanması gerekmez. Diğer hizmete ilişkin bilgiler WISC-4 zekâ testi sayfamızda yer almaktadır. Test seçimi, yalnızca isim veya fiyat karşılaştırmasıyla yapılmamalıdır.
Güncel ücret bilgisi alınırken uygulamanın ve raporlamanın kapsamı birlikte öğrenilebilir. Randevuya ayrılması gereken süre, raporun iletilme takvimi ve ihtiyaç duyulursa ek değerlendirmelerin nasıl planlanacağı başvuru sırasında netleştirilebilir. Ailenin isteğine bağlı geri bildirim randevusu ayrıca sorulabilir.
Bir değerlendirme aracı hakkında bilgi almak, o testin çocuğa mutlaka uygulanacağı anlamına gelmez. Testin gerekli ve uygun olup olmadığı, başvuru nedeni doğrultusunda değerlendirilir. Güncel planlama ve ücret bilgileri muayenehane iletişim kanallarından öğrenilebilir.
Muayenehanemiz Caddebostan Mahallesi, Bağdat Caddesi, Vadi Apartmanı No:300, Kat:2, Daire:13, Kadıköy / İstanbul adresindedir. Kadıköy ve Anadolu Yakası’ndan başvuracak aileler ulaşım bilgilerini iletişim sayfamızda inceleyebilir.
CAS uygulama planı hakkında bilgi için telefon: 0555 790 50 50. Başvuruda çocuğun yaşının, testi talep eden uzmanın yönlendirmesinin ve önceki testlerin belirtilmesi planlamayı kolaylaştırır. Ekibimize ilişkin bilgiler uzmanlar sayfamızda bulunmaktadır.
Dikkat, değerlendirdiği alanlardan biridir. Bunun yanında planlama, eşzamanlı ve ardıl işlemleme süreçleri de ele alınır. Bu nedenle CAS yalnızca dikkat alanından ibaret değildir.
Hayır. Test sonucu, klinik görüşme ve diğer bilgi kaynaklarıyla birlikte değerlendirilir. Tanı yalnızca CAS puanına dayanmaz.
Hayır. Önce yönlendirmenin amacı ve araştırılmak istenen soru netleştirilir. Uygun değerlendirme aracı ilgili uzman tarafından belirlenir.
Hayır, bulunmaz.
Test sonrası oluşturulan ayrıntılı rapor, testi talep eden psikiyatrist ya da uzmana e-posta yoluyla gönderilir.
Aile, isterse geri bildirim için randevu alabilir.
Hayır. Test görevlerinin önceden öğrenilmesi amaçlanmaz. Çocuğa sürecin tarafsız biçimde anlatılması ve önceki değerlendirmelerin uygulayıcıya bildirilmesi uygundur.
Hayır. Bu sayfada anlatılan uygulama, uygulayıcıyla bire bir yürütülen standart değerlendirmedir. İnternetteki kısa dikkat veya zekâ soruları aynı değerlendirme yerine geçmez.
Tekrar gereksinimi, önceki uygulamanın tarihi ve yeni değerlendirme sorusu dikkate alınarak uzman tarafından belirlenir. Sadece puanı değiştirmek amacıyla tekrar planlanmamalıdır.
Hayır. Test çocuğun bütün becerilerinin, ilgi alanlarının veya gelecekteki başarılarının özeti değildir. Sonuçlar uygun değerlendirme bağlamında yorumlanmalıdır.
DEHB tanı sürecinin tek bir testten oluşmaması hakkında: CDC’nin tanılama bilgilendirmesi.
Güncelleme: 27 Ekim 2026. Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; bireysel muayene, tanı veya değerlendirme yerine geçmez.
Ekibimizle Tanışın
Uzman ekibimiz size en kısa sürede dönüş yapacaktır.
0555 790 50 50
